Özel Dosyalar : Ağla Arjantin

İstikrarsız Güney Amerika'nın önemli devletlerinden olan Arjantin deyince akla çok az sayıda ancak önemli şey gelir: Tango, Evita ve bira bardağı. 1980'li yılların başında Falkland Adaları savaşı'nda İngiltere'ye yenilen ve bu hüznün yanında cunta yönetiminin de yaralarını sarmaya çalışan Arjantin, 1990'lara geldiğinde yeniden toparlanma çalışmalarını neredeyse tamamlamak üzereydi. Türkiye ile karşılaştırılması ile ilintisi olmayan, ailesi Osmanlı pasaportu ile ülkeye girdiği için "El Turco" lakabıyla anılan ve adı en son silah satışında yolsuzluk iddialarına karışan eski Cumhurbaşkanı Carlos Saul Menem zamanında ülke para birimi olan Peso'yu Amerikan Dolarına eşitleyerek üstü örtülü bir dolarizasyon politikası uyguluyordu.

Ülkenin istikrarlı gibi görünen görüntüsü yurttaşlarına dolar üzerinden borçlanmayı, dolar üzerinden yaşamayı ve dolara kendisini endekslemeyi aşılamış olan Arjantin'de kötü gidiş ve paranın aşırı değerlenmiş olmasından dolayı kaynaklanan uluslararası güvensizlik ile birleşince ortaya kargaşa ve istikrarsızlık çıkmış oldu. Nüfusunun yüzde 90'ı şehirlerde yaşayan, gayrısafi milli hasılası Türkiye'nin iki misli olan Arjantin, gelir dengesizliği sıralamalarında üst sırlarada yer almasının bedelini hükümeti dolaylı olarak deviren bir halk ayaklanması ve anarşi dönemine girdi. Devlet Başkanı Fernando De La Rua, Ekonomi Bakanı Domingo Cavallo'nun ardından istifa etti ve kabinesi de onun adımını takip etti.

Yerine geçen Rodrigo Saa ise, bütçesi fazla veren iki eyaletten birinin valisi olması nedeni ile halk tarafından sevildiği için geldiği görevine başlar başlamaz, peso'dan daha düşük değerli yeni bir para birimi çıkarma teklifini ortaya koyunca halkın tepkisini daha da üzerine çekti ve birkç gün sonra o da istifa etmek zorunda kaldı. Yerine ise popülizmi ile ünlü olan Peronist partili Eduardo Duhalde Cumhurbaşkanlığına getirildi.

Arjantin'in yeni Ekonomi Bakanı Jorge Remes Lenicov, basın toplantısında yaptığı açıklamada, pesonun serbest piyasadaki değerinin "karşılaştırılabilir" olacağını, pesoyu yaklaşık yüzde 29 oranında devalüe ederek, dış ticari işlemlerde 1 doların 1.40 peso olarak belirlendiğini açıkladı. Pesonun yeni kurunun "konvertibiliteden kesin olarak çıkış" olduğunu belirten Lenicov, pesonun "4-5 ay içinde" serbest dalgalanma sisteminde yer alacağını söyledi.

Uzmanlar henüz kongrenin onayına sunulmayan devalüasyon kararının, Menem hükümeti döneminde özelleştirilerek çoğu yabancılara satılan banka, petrol şirketi gibi kuruluşlar üzerinde ağır baskılar yaratacağını, pek çok bankanın varlıkları devalüe edilen pesoya çevrilirken, borç ve yükümlülüklerinin dolar olarak kalmasının parasını konsolidasyondan itibaren bankalardan çekemeyen halkın daha da tepkisini toplayacağını ifade ediyorlar.

Toplam kamu borcu 155 milyar doları bulan Arjantin'de ihracat, aşırı değerli peso yüzünden çökmüş durumda. Bu da ülkedeki yabancı yatırımların önünü kesiyor. Her ne kadar popülist Peronist Partinin politikalarından taviz vermeyeceği yönünde açıklamalar yapılsa da, Arjantin'in er geç IMF'nin şartlarına boyun eğmek zorunda kalınacağı bildiriliyor.