Özel Dosyalar : Euro

Euro...
Avrupa kaderini onun üzerine yazdı ve rüzgarların dağıldığı yönlere saldı.

Bu yazının yayına girdiği günlerde AB'nin İngiltere, İsveç ve Danimarka dışındaki 12 üye ülkesi yeni para birimlerini faal ve resmi olarak kullanmaya başlayacak. Yuro, Evro ya da Oyrğo diye telafuz edilen bir para birimi ile Avrupa Birliği yeni bir çığır açıyor. Fransız ve Belçika Frankları, Alman Markı, Avusturya Şilini, Hollanda Florini, İtalyan Lireti, İspanyol Pesetası ve Yunan Drahmisi birkaç hafta içerisinde artık üye ülkelerin darphanelerinden ya da Merkez Bankalarının birimlerinden değiştirilebilecek.

Kozmopolit Kültürü ile Avrupa, sınırlarını kendi içerisinde kaldırdığı Schengen anlaşmasından bu yana tek bir para birimini Midilli ve Rodos'tan, Fransa'nın kuzeybatısındaki Brötonya ve Normandiya'ya kadar kullanma imkanı vererek kendi içerisindeki entegrasyon açısınan önemli bir adımı atmış oluyor. 1950'lerde Demir ve Kömür madenlerinin ortak pazarı olarak yaşama geçen ve 1980'lerin sonuna dek "Avrupa Ekonomik Topluluğu" olarak yaşamını sürdüren ve Orta Çağ'da Kuzey Avrupa'daki şehir devletler arasında ekonomik birliği sağlamak için oluşturulan Hansa Birliği'nden bu yana kıta içerisinde bir entegrasyon hedefleyen Avrupa Birliği'nin ortak pazardan ortak paraya uzanan serüveni, Eski Roma'nın sınırları içerisindeki parasal birliğinden bu yana Avrupa kıtasında sağlanan yegane parasal birlik olma özelliği taşıyor.

Fransa, Almanya, Italya, İspanya, Portekiz, İrlanda, Finlandiya, Belçika, Hollanda, Lüxemburg, Yunanistan ve Avusturya ile birlikte Avrupa'nın mini devletleri olan İtalya'daki Vatikan, San Marino, Fransız Riviyerasındaki Monako ve Fransız-İspanyol sınırındaki Andorra 1 Ocak 2002'den itibaren geçtikleri para birliği ile vatandaşlarının para sirkülasyonu sırasında nakit sıkıntısı çekmemesi için 15 milyar kadar kağıt para banknotu ile 50 milyar adet madeni paranın dağıtımı için yüzbinlerce zırhlı aracı harıl harıl çalıştırdı. Bir anda 600 milyar dolar değerinde bir valör bir anda kıtanın çeşitli yerlerine dağılmaya başlamış da oldu böylece. Ayrıca Kanada açıklarındaki Fransız St. Miquelon ile Orta ve Güney Amerika'daki Goudaloupe, Fransız Guyanası ile Hollanda'nın egemenliğindeki Aruba ile Pasifik Okyanusundaki Fransız sömürgeleri Tahiti ve Yeni Kaledonya ile Fas'ta bulunan İspanyol üslerine kadar bir nüfuz alanı söz konusu.

Elbette bu oldukça önemli olan bir olaydı, ve bundan daha da önemli olan unsur ise Türkiye gibi AB adayı olan ülkelerin rezervlerini ilgilendiriyordu. Örneğin, Türkiye'nin dünya genelinde sirkülasyonda bulunan Alman Markı miktarının üçte birini barındırdğı açıklanmıştı. Bu açıklama sonucunda özellikle Türkiye genelinde eldeki Alman Marklarının Euro'ya çevrilmesi ile kayıt dışı ekonomisini büyük ölçüde denetim altına alacağı ifade ediliyor.

İlk başlangıçta bu Avrupa ülkelerinin sakinlerinin yalnızca yüzde 7 ya da 8'inin cüzdanlarına girecek olan Euro'nun banknot ve madeni paralarına gelince; dolaşımdaki en küçük birim 1 Cent, en büyük birim ise 500 Euro olacak. Euro'nun hayata geçirilmesinde önemli emeği olan İtalya Eski Başbakanı ve Avrupa Komisyonu başkanı Romano Prodi, AB'nin geleceğinde siyasi bir birlikten şu an bahsedilemeyeceğini, ancak orta vadede Amerika Birleşik Devletleri hazine bakanlığına benzer olan bir yapının AB genelinde faaliyete geçmesinin mümkün olduğunu ifade ediyor.

Kuzey Kutbu'ndan Akdeniz'e kadar olan coğrafyada yeni katılımcılarla birlikte yeni bir atraksiyon merkezi haline dönüşen AB'nin bu yeni parasının Amerikan Dolarını uluslararası piyasalarda genelgeçer valör kriteri olarak zorlaması beklenirken, yine de Avrupa Birliği içerisinde entegrasyon karşıtlarının sayısı hiç de az değil. Özellikle İtalya, Almanya ve Fransa'da gizli bir zam havası yaratılmasından endişelenen halk çeşitli platformlarda tepkilerini dile getiriyor.

Ancak yine de Euro üyesi olmayan Avrupa ülkeleri beklenenden daha fazla bir sıcaklık gösteriyor; örneğin İngiliz Başbakanı Tony Blair bu yıl içerisinde konuyla ilgili bir referandum düzenlemek niyetinde olduklarını açıkladı. Euro en azından aralarında çeşitli görüş ayrılıklarının bulunduğu Avrupa'nın üzerinde uzlaşmak zorunda olduğunu kabul ettiği bir olgu olarak karşımıza çıkıyor.