|
Hanımeli
(lonicera caprifolium) : Hanımeligillerin örneği olan,
ilkbaharda güzel kokulu çiçekler açan bir süs bitkisidir.
Çiçekleri, kabuğu ve yaprakları kullanılır. 100 kadar türü
vardır.
Faydası :
İdrar söktürür. Karaciğer hastalıklarında faydalıdır. Müzmin
bronşitte rahatlık sağlar. Nefes darlığını giderir. Öksürüğü
keser. Nikriste de kullanılır.
Hardal
(sinapis) : Turpgillerden bir çeşit bitkidir. Vatanı
Akdeniz bölgesidir. Sarı veya beyaz çiçeklidir. Tohumlarında
eterik yağ vardır. İki çeşidi vardır. Siyah hardal:
Çiçekleri sarı, meyvesi dört köşeli, kısa ve sivridir.
Hekimlikte; göğüs hastalıklarında kullanıllır. Beyaz hardal
: Soluk kırmızı veya beyaz çiçeklidir. Taneleri, siyah
hardalınkinden daha büyüktür. Hekimlikte; daha ziyade siyah
hardal tohumu kullanılır. Tesirli maddesi "potasium mironat"
ve "sinigrin"dir. Hardal ruhu : Ilık suya, dövülmüş hardal
tohumu konularak elde edilir. Çok tahriş edici bir maddedir.
Deriyi kızartır ve yakar.
Hardal kağıdı
: Hardal tozunun, kauçuk mahlülü aracılığıyla kağıda
yapıştırılması suretiyle elde edilir. Bu kağıt ılık su ile
ıslatılıp, hardallı tarafı cilde tatbik edilir.
Hardal
banyosu : Temiz bir tülbentin içine 150 - 500 gram
hardal tozu konur. Çıkın yapıldıktan sonra banyo suyuna
konur. Hardal kağıdı, keten tohumu lapası veya hardal
banyosu 10-15 dakikadan fazla tatbik edilmemelidir.
Faydası :
Beyne veya akciğerlere kan hücum etmesi hallerinde
faydalıdır. Bronşit ve zatürreeden doğan şikayetleri
giderir. İç organlarda biriken kanı dışarı çeker. Sofrada
kullanılan hardal ise hazmı kolaylaştırıp, kabız olmayı
önler.
Hasırotu
(saz) : Hasırgiller familyasından; düz ince uzun,
dayanıklı olan yaprakları; minder ve yastık gibi şeyleri
doldurmaya, hasır örmeye yarayan bir sazdır. Bataklıklarda
yetişir.
Faydası :
Bağırsak solucanlarının düşürülmesinde yardımcı olur.
Haşhaş
(papaver) : Gelincikler familyasından bir çeşit
bitkidir. Baş kısmından afyon, tohumlarında da haşhaş yağı
çıkarılır. Afyon, haşhaş meyvelerinin özel bıçakla çizilmesi
sonucu akan, süte benzer sıvının güneşte katılaşmış ve
esmerleşmiş şeklidir. İçeriğinde morfin, kodein, tebain,
papaverin, narkotin gibi maddeler vardır. Uyuşturucudur,
zehirlidir. Ev ilaçlarında kullanılmaması gerekir.
Faydası :
Hekimlikte; ağrı ve sancıları giderici ve ishal kesici
olarak kullanılır.
Hatmi
(althaea officinalis) : Ebegümecigillerden; büyük,
yuvarlak, yumuşak yapraklı ve uzun köklü bir bitkidir.
Çiçekleri beyazımsı mor veya pembedir. Hekimlikte kökü ve
yaprakları kullanıllır. İçeriğinde fazla miktarda müsilaj
vardır. Çiçekleri Temmuz ve Ağustos aylarında, kökleri ise
Sonbahar aylarında toplanıp, kurutulur.
Faydası :
Nezle ve bronşitin sebep olduğu şikayetleri giderir. Ağız,
boğaz ve diş eti iltihaplarını iyileştirir. Bağırsak
iltihaplarını giderir. Sancıları dindirir. Dövülmüş hatmi
taneleri, vücuda sürülecek olursa, sivrisinek ve böcek
sokmalarını önler.
Havacıva
(alkanna tinctoria) : Hodangiller familyasından; Akdeniz
bölgesinde yetişen bir bitkidir. Çiçekleri mavidir.
Köklerinin iç tarafı sarı, öz kısmı ise kırmızımtırak
renktedir. Kökünden boya elde edilir.
Faydası :
Ağrıları giderir. Bağırsak hastalıklarında faydalıdır.
Havlıcan
(alpinia) : Zencefilgillerden, ıtırlı bir bitkidir.
Doğu Asya'da yetişir. Kök sapları baharat olarak kullanılır.
İçeriğinde "Alpinol" ve "Alpinin" gibi
maddeler vardır.
Faydası :
İştah açar. Tükürük ifrazatını artırır. Göğsü yumuşatır.
Vücudun güçlenmesini sağlar. Mide, bağırsak gazlarını önler.
Mideyi kuvvetlendirir. Hava yutmayı önler. Grip ve soğuk
algınlıklarında vücudun ısınmasını sağlar. Baş ağrısı ve baş
dönmelerini dindirir. İdrar söktürür. Romatizma ve nikrisin
şikayetlerini hafifletir.
Havuç
(daucus carota) : Maydanozgillerden; uzunca koni
şeklinde ve etli olan kökünden dolayı sebze olarak
yetiştirilen bir çeşit bitkidir. İçeriğinde şeker, A
vitamini ve karotin vardır.
Faydası :
Müzmin kabızlığı giderir. Çocuk ishallerini keser. Bağırsak
iltihaplarını giderir. Mide ve bağırsak kanamalarını keser.
Kansızlığı giderir. Cilde canlılık verir. Anne sütünü
artırır. Cilt ve göz hastalıklarını önler. Böbrek ağrılarını
dindirir. Vücuda kuvvet verir. Astım, bronşit, ses
kısıklığında göğsü yumuşatır, rahatlık verir. Veremde de
faydalıdır. Mide ve onikiparmak ülserinde şikayetleri
giderir. Kalp hastalıkları ve damar sertliğinde faydalıdır.
İdrar ve bağırsak gazlarını söktürür. Aybaşı halinin
muntazam ve ağrısız olmasını sağlar. Diş etlerini
kuvvetlendirir. Yüz ve boyun kırıklıklarını giderir. Görme
gücünü artırır.
Hayıt
(ayıt) : Mineçiçeğigiller familyasından; batı ve güney
Anadolu'da yetişen bir ağaçtır. Haziran - Temmuz aylarında
mor renkli çiçekler açar. Dalları ve yapraklarında, uçucu ve
sabit yağ, tanen, sineol, şekerleri kristalize maddeler ve
bir glikozit vardır.
Faydası :
İdrar söktürür. Sancıları keser. Aybaşı kanamalarını
düzenler. Anne sütünü artırır. Hazımsızlığı giderir. Karın
ağrısını ve ishali keser. Ayak şişlerini indirir. Akrep ve
arı sokmalarında faydalıdır.
Helvacıkabağı(kestanekabağı)
: Kabakgillerden tatlısı yapılan bir çeşit kabaktır.
Yaprakları uzun ve büyüktür. Çekirdekleri yoktur. Ev
ilaçlarında çekirdekleri kullanılır.
Faydası :
Bağırsak kurtlarının düşürülmesinde yardımcı olur.
Hercaimenekşe
(viola tricolor) : Sarı, mor, mavi çiçekleri olan
bir çeşit menekşedir. Boyu 20 cm kadardır.
Faydası :
İdrar söktürür. İdraryollarındaki iltihapları giderir. Cilt
hastalıkları ve özellikle egzamada faydalıdır. Öksürüğü
keser. Damar sertliği ve sarılıkta da kullanılır.
Hıyar
(salatalık) : Kabakgillerden bir çeşit bitkidir. Yemiş
gibi yenen veya salatası yapılan, gevrek, serinletici ve
suluca yemişine de hıyar denir. Terkibinde A ve C vitamini
vardır. Birçok çeşidi vardır.
Faydası :
İdrar söktürür. Vücut yorgunluğunu giderir. Romatizma ve
mafsal ağrılarında faydalıdır. Susuzluğu keser. Kandaki
şeker miktarını düşürür. İnsülin ihtiyacını karşılar. Ter
bezlerinin düzenli çalışmasını sağlar. El, yüz, boyun
kırışıklıklarını ve lekeleri giderir. Cilde güzellik verir.
Hiyarşembe
(hindhıyarı) : Baklagillerden leguminoseae denilen büyük
ağaçların meyvesidir. Doğu Hind, Antil ve Brezilya'da
yetişir. Meyvesi siyahtır ve silindiriktir. Terkibinde
şeker, pektin, zamk, tanen ve esans vardır.
Faydası :
Kabızlığı önler, fazlası müshildir.
Hindiba
(güneğik) : Hindiba familyasının örnek bitkisidir.
Çiçekleri sarıdır. Yaprakları az ve küçüktür. Sapı yoktur.
Kökü uzundur. Kökünün dışı beyaz, içi esmer renktedir.
Sütlü, acı bir suare ifraz eder. Yaprakları haşlanıp, salata
gibi yenir. Kökü de, dövülerek kahve yapılır veya kahveye
karıştırılır. Lezzeti mayhoşumsudur. Ak ve kara olmak üzere
iki çeşidi vardır. Hekimlikte yaprakları ve kökü kullanılır.
Faydası :
İdrar söktürür. Egzama, güneş yanıkları, akrep ve arı
sokmasında faydalıdır. Balgam söktürür. Nikris ağrılarını
dindirir. Böbreklerdeki kumların dökülmesine yardımcı olur.
Vücuda kuvvet verir.
Hindistancevizi (cocos nucifera) : Tropikal
bölgelerde yetişen, hurma cinsinden bir çeşit ağacın
yemişidir. Portakaldan büyüktür. Kabuğu çok serttir. İçinde
sütümsü bir sıvı vardır. Yemişin içinde kabuğuna bitişik
yağlı ve nişastalı eti vardır. Büyük ve Küçük olmak üzere
iki çeşidi vardır. Hekimlikte küçükleri kullanılır.
Faydası :
İdrar söktürür. Böbreklerdeki kum ve taşların düşürülmesine
yardımcı olur. Mide ağrılarını giderir.
Hindyağıağacı
(genegerçekotu) : Sütleğengillerden bir ağaçtır.
Tohumlarından hindyağı çıkarılır. Hindyağı berrak, renksiz
veya soluk sarı renkli, koyu kıvamlıdır. Kokusu yok denecek
kadar azdır. Lezzeti hafif ve biraz tahriş edicidir. Etkili
maddesi Ricinoleik asittir.
Faydası :
Müshildir. Kabızlığı giderir. Saçkıranda faydalıdır.
Lavmanlarda da kullanılır. Saçların dökülmesini önler.
Hodan
(borage) : Hodangiller familyasından mavi beyaz çiçekli
bir bitkidir. Hekimlikte çiçekleri ve kökü kullanılır.
İçeriğinde müsilaj ve madeni tuzlar vardır.
Faydası :
Öksürüğü keser, balgam söktürür. İdrar zorluğunu giderir.
Horasani
(semen-contra) : Bileşikgiller familyasından "Compositae"nin
açılmamış çiçekleridir. Halep, Türkistan, Buhara ve Volga
nehri etrafında yetişir. Hekimlikte sarımtırak esmer renkli
ve küçük tohuma benzer çiçek başları ile diğer kısımları
kullanılır. Kokusu anasona benzer. Tadı acı, yakıcı ve
fenadır. Etkili maddesi Santonin'dir.
Faydası :
Bağırsak solucanlarını düşürür.
Hurma
(şecere-i temir) : Hurmagiller familyasından sıcak
ülkelerde yetişen bir ağacın meyvesidir. Ağacın boyu 30
metre kadardır. Gövdesi sütun biçimindedir. Yaprakları büyük
ve dilimlidir.
Faydası :
Bedeni ve zihni gelişmeyi sağlar. Besleyicidir. Kansere
karşı koruyucudur. Zihni yorgunluğu giderir. Anne sütünün,
bol ve besleyici olmasını sağlar. Boğaz ağrılarını keser.
Bronşit, öksürük ve soğuk algınlığının şikayetlerini
giderir. Kemik hastalıklarında faydalıdır.
Hünnap
(çiğde) : Ayrı çanakyapraklı ikiçeneklilerden bir ağaç
ve bu ağacın verdiği kırmızı kabuklu, sert çekirdekli, iri
zeytin biçim ve büyüklüğünde bir yemiştir. Güz'ün
olgunlaşır. Çiçekleri küçük ve yeşilimsidir. Meyveleri ise
tatlımsıdır.
Faydası :
Öksürüğü keser. Balgam söktürür. Vücuda rahatlık verir.
Hüsnüyusuf
(guguçiçeği) : Karanfilgiller familyasından bir çeşit
süs bitkisidir.
Faydası :
Mide üşütmesinden doğan şikayetleri giderir. İktidarsızlıkta
da faydalıdır. |