|
Pamuk
(gossypium) : Ebegümecigiller familyasından, lif ve yağ
elde etmek maksadıyla ekilen otsu veya odunsu bir bitkidir.
Gövdesi dik, dallanmış ve çok tüylüdür. Yaprakları uzun
saplıdır. Meyvesi 3-5 gözlü bir kapsüldür. Her gözün içinde
siyahımsı renkli, oval ve üzeri, uzun, sık ve beyaz tüylerle
örtülü 5-10 tane tohum vardır. Birçok türü vardır.
Yurdumuzda koza veya yerli türü yetiştirilir. Yerli pamuk
75-80 santimetre boyunda, yan dalları, kısa, gövde ve yaprak
sapları siyah benekli bir türdür. Haziran-Temmuz aylarında
sarı çiçekler açar. Çiçekleri çabuk solar ve ceviz
iriliğinde koza yapar. Kozalar olgunlaştıktan sonra hasat
yapılır. Tohumlarının çevresinde meydana gelen ince, yumuşak
teller işlenerek hidrofil pamuk yapılır. Çiğit denilen pamuk
tohumlarından pamukyağı elde edilir. Hekimlikte kök
kabukları ve yaprakları kullanılır.
Faydası
: Kabızlığı giderir. Ateşi
düşürür. Aybaşı yokluğunu giderir. Adet kanı söktürür.
Pancar
(beta vulgaris) : Ispanakgiller familyasından; ince
köklü, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. Yem pancarı,
sebzelik pancar ve şeker pancarı gibi çeşitleri
vardır.Kırmızı pancarın kökleri toparlak bir yumru
şeklindedir. Sebze olarak kullanılır. Şeker pancarının
kökleri toparlak bir yumru şeklindedir. İçeriğinde sakaroz
vardır.
Faydası
: Kırmızı pancar, Karaciğer'in
muntazam çalışmasını sağlar. İdrar söktürür. Kansızlığı
giderir. Şeker hastalığı ve vereme karşı korur. Mide ve
bağırsakları kuvvetlendirir. Sinirleri yatıştırır. Vücudu
kuvvetlendirir.
Papatya
(matricaria chamomilla) : Bileşikgiller familyasıından;
Nisan-Eylül aylarında çiçek açan, 25 cm kadar boyunda, bir
yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları ince parçalı olup,
sapsızdır. Çiçeğinin orta kısmı sarıdır. Kenarlarında 12-20
tane dil biçiminde beyaz renkli çiçek vardır. Çiçeklerin
içeriğinde acı madde, tanen ve glikozitler vardır. Meyvesi
sarımtırak esmer renkli bir uçucu yağ taşır. Yaz aylarında
toplanıp, kurutulur.
Faydası
: Ateşi düşürür. Ağrıları keser.
Spazm çözer. Terletir. Sinirleri yatıştırır. Bağırsak
gazlarını giderir. Vücuda rahatlık verir. Boğaz bademcik ve
diş etlerinin iltihaplarını giderir. Bel ve baş ağrılarını
geçirir. Saçları sarartmak için de kullanılır. Papatyayağı
spazm giderir. Ağrıları dindirir. Mikropları öldürür.
Sinirleri yatıştırır.
Patates
(solanum tuberosum) : Patlıcangiller familyasından; yer
altındaki yer altındaki yumruları yenen otsu bir bitkidir.
Yeşil kısımlarında, renksiz filizlerinde ve yeşilimsi
yumrularında Solanin denilen bir madde vardır. İçeriğinde
bol miktarda nişasta, B ve C vitaminleri bulunur.
Faydası
: Şeker hastalarına faydalıdır.
Susuzluğu giderir. Mide ve Onikiparmak ülserinde yararlıdır.
Karaciğer şişliğini giderir. Safra akışını kolaylaştırır.
Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Damar
sertliğine faydalıdır. Sert bir şey yutulduğunda yabancı
maddenin zarar vermeden çıkmasını sağlar. El ve ayak
çatlaklarında faydalıdır. Skorbüt hastalığını önler. Kandaki
şeker seviyesini düşürür. Kanı temizler. Kansere karşı
korur.
Patlıcan (badincan) :
Patlıcangiller familyasından; kalın saplı, uzunca yapraklı,
iri mor meyveli, bir yıllık otsu bir bitkidir. Birçok çeşidi
vardır. İçeriğinde A vitamini, fosfor ve bazı esanslar
vardır.
Faydası
: Kansızlığı giderir. Karaciğer ve
Pankreasın muntazam çalışmasını sağlar. İdrar söktürür. Kilo
vermeye yardımcı olur. Böbrek yanması ve ağrısını keser.
Sinirleri yatıştırır. Kalp çarpıntısını giderir.
Cilt hastalıkları, şeker, mide bağırsak ve karaciğer
hastalıkları aşırı derecede olanlar patlıcan yememelidir.
Pazı
(yabani ıspanak) : Ispanakgiller familyasından; kırlarda
kendiliğinden yetişen veya bahçelerde yetiştirilen otsu bir
bitkidir. Yaprakları iri ve çok, kökleri dallı ve az
etlidir. Yapraklarında bol miktarda A ve C vitamini vardır.
Faydası
: İdrar söktürür. İdrayollarında
hissedilen yanmayı giderir. Haşlanmış yaprakların suyu
kabızlığı giderir. Yaprakları yanık, apse, şişlikler ve
basur memelerinden doğan şikayetleri giderir.
Pelin
(pelinotu) : Bileşikgiller familyasından; boş arazilerde
kendiliğinden yetişen, çok acı ve keskin kokulu otsu bir
bitkidir. Saksılarda da yetiştirilir. Birçok türü vardır.
Faydası
: Bağırsak solucanlarını düşürür.
Adet söktürür. İştah açar. Mideyi kuvvetlendirir. Ateşi
düşürür. Fazla miktarda alındığı takdirde zehirler.
Peygamberçiçeği (mavi kantoron)
: Bileşikgiller familyasından; özellikle ılık bölgelerdeki
tahıl tarlalarında yetişen bir bitkidir. Çiçekleri mavi veya
menekşe rengindedir.
Faydası
: İştah açar. İdrar söktürür.
Nikris hastalığında faydalıdır. Böbreklerdeki kumun
dökülmesine yardımcı olur. Bazı göz hastalıklarında
kullanılır. Ağrıları keser. Vücutta biriken zehirli
maddelerin atılmasını sağlar. Fazla miktarda kullanıldığı
zaman kalbe zarar verir.
Pırasa
(allium porrum) : Zambakgiller familyasından; sebzelik
bir bitkidir. Soğanı uzun ve göbeklidir. Yazın ürün almak
için ilk baharda veya güz aylarında; kış mevsiminde ürün
almak için ise yaz aylarında ekilir. Yurdumuzda kamış
pırasası ve kara pırasa denilen çeşidi çok yetiştirilir.
Faydası
: İdrar söktürür. Şurubu göğsü
yumuşatır, öksürüğü keser. İştahsızlığı giderir. Mide
rahatsızlıklarına iyi gelir. Romatizma, mafsal ağrıları,
damar sertliği, böbrek hastalıkları, üremi ve idrar
tutukluğunda faydalıdır. Böbreklerdeki kum ve taşların
düşürülmesine yardımcı olur. Suyu yüzdeki sivilce ve
lekelere faydalıdır. Sinirleri kuvvetlendirir. Kabızlığı
giderir. Basur memeleri için faydalıdır. Arı sokmasında da
kullanılır.
Pirinç
(oryza sativa) : Buğdaygiller familyasından; sıcak
bölgelerde yetiştirilen bir bitkidir. Her başakçığında bir
çiçek vardır. Tanesi burada meydana gelir. İçeriğinde bol
miktarda nişasta ve vitaminler vardır. Pirinç kabuğundan
tabii phytine elde edilir. Bu madde, gelişmeye yardımcı
olur. Zihin açıklığı sağlar.
Faydası
: Vücuda gerekli olan kaloriyi
sağlar. Yüksek tansiyonu ve fazla üre miktarını düşürür.
İshali keser. Kaynatılması ile elde edilen su ishal kesici
olarak kullanılır. Unu, yaraları kurutmak maksadıyla
kullanılır.
Portakal (citrus aurantium var)
: Turunçgiller familyasından bir ağaçtır. Boyu 2-10 m
arasında değişir. Yaprakları sert dayanıklı ve düz
kenarlıdır. Meyvesi C vitamini bakımından zengindir.
Kabuğunun altında sarımtırak, bazılarında ise kırmızı renkte
sulu ve dilimli bir öz bulunur. Kabuklarından portakal
esansı elde edilir. Eczacılıkta ve gıda sanayiinde
kullanılır. Çiçeklerinden de portakal çiçeği esansı yapılır.
Faydası
: Çiçeklerinin kaynatılmasıyla
elde edilen su, spazm giderir. Kabuklarından yapılan şurup
ise, mide hastalıklarında kullanılır. Damar sertleşmesini ve
felci önler. Soğuk algınlığı, grip ve nezlede faydalıdır.
Yorgunluğu ve sinir bozukluğunu giderir. Cildin güzel
olmasını sağlar. Kansızlığı giderir. Hazmı kolaylaştırır.
Karaciğeri çalıştırır ve safra ifrazatını artırır. Ateşi
düşürür. Nekahat devresini kısaltır. Vücuda enerji verir.
Şeker hastalarına faydalıdır. Susuzluğu giderir.
Zayıflatıcıdır. Mide hastalıklarından şikayet edenler
portakal yememelidir. |