|
Şahtere
(şahterec) : Şahteregiller familyasından; çok parçalı
yapraklı, küçük, düzensiz, beyazımtırak veya pembe renkli
çiçekleri olan otsu bir bitki cinsidir. 50 kadar türü
vardır. En önemlisi tıbbi şahtere yurdumuzda yetişir. Tıbbi
şahtere yol kenarlarında rastlanan 20-60 cm boyunda bir
yıllık otsu bir bitkidid. Yaprakları mavimsi-yeşil;
çiçekleri mor renklidir. Bitkinin içeriğinde tanen, şeker,
fumarin ve fumar asidi vardır.
Faydası :
Kanı temizler. Vücudu terleterek zararlı maddelerin
atılmasını sağlar. Damar sertliğinde faydalıdır. Mide ağrısı
ve mayasılda da şikayetleri giderir.
Şakayık
(ayıgülü) : Düğünçiçeğigiller
familyasından; otsu veya gövdesi odunlaşmış, çok yıllık bir
bitki cinsidir. Birçok çeşidi vardır. Tıbbi şakayık;
Mayıs-Haziran aylarında pembe veya kırmızı renkli çiçekler
açan, 70 cm kadar boyunda, çok yıllık otsu bir bitkidir.
Yaprakları derin parçalıdır. Kökünde; uçucu yağ, nişasta,
şekerler, peanol ve peregrinin adlı bir alkoloid vardır. Ev
ilaçlarında kökleri kullanılır.
Faydası :
Boğmaca ve öksürükte şikayetleri giderir. Sara da
faydalıdır. Sinirleri yatıştırır. Nikris ve kramplarda da
faydalıdır.
Şalgam
(brassica napus) : Turpgiller
familyasından; toprak altında şişkin bir yumru yapan, topaç
biçiminde etli ve tatlı yumrumsu, iki yıllık bir bitkidir.
Yaprakları parçalı ve tüylü, çiçekleri sarıdır. Yurdumuzda
kökü basık ve yuvarlak olanlar makbüldür. İçeriğinde B
vitamini ve madeni maddeler vardır.
Faydası :
İdrar söktürür. Romatizma ve nikriste faydalıdır. Mafsal
şişliklerini indirir, şikayetleri giderir. Böbrek kumu ve
taşının düşürülmesine yardımcı olur. Apse, dolama, kan
çıbanı ve donmalarda kullanılır. Ergenlik sivilcesi ve
egzama gibi cilt hastalıklarında faydalıdır. Göğsü
yumuşatır. Akciğerleri ve bronşları temizler, vücuda
rahatlık verir. Boğaz iltihaplarını giderir. Nekahat
devresini kısaltır. Kabızlığı giderir. Vücudun hastalıklara
karşı direncini arttırır. Şeker hastalarının susuzluğunu
giderir.
Şebboy
(matthiola) : Turpgiller familyasından; güzel kokulu,
kırmızı, açık sarı veya mor çiçekleri olan çok yıllık bir
bitkidir.
Faydası :
İdrar söktürür. Kabızlığı giderir.
Şeftali
(prunus persica) : Gülgiller familyasından; ılıman
bölgelerde yetişen bir ağaç ve meyvesidir. A provitamini
bakımından zengindir.
Faydası :
Çiçekleri kabızlığı giderir ve bağırsak solucanlarını
düşürür. Meyvesi hazmı kolaylaştırır. İdrar yollarını
temizler. Bol miktarda idrar söktürür. Kabızlığı giderir.
Susuzluğu giderir. Ve vücuda serinlik verir. Basur
memelerinden doğan şikayetleri giderir. Safra kesesi ve
böbrekler için faydalıdır.
Şerbetçiotu
(mayaotu) : Kendirgiller
familyasından; yurdumuzda da yetişen tırmanıcı gövdeli, çok
yıllık bir otsu bitkidir. Gövde ince ve serttir. Yaprakları
uzun saplıdır. Kullanılan kısımları dişi çiçek durumları,
çiçekler üzerinde bulunan salgı tüyleri ve köküdür.
Çiçeklerin terkibinde uçucu yağ, acı maddeler, reçineler,
tanen gibi maddeler vardır.
Faydası :
Vücudu kuvvetlendirir. Sinirleri yatıştırır. Uyku verir.
Şehveti azaltır. İdrar söktürür. Kanı temizler. İştah açar.
Mide ağrılarını giderir. Romatizma ve böbrek taşlarının
sebep olduğu şikayetleri giderir. Aybaşı kanamalarının
düzenli olmasını sağlar. Bira imalinde kullanılır.
Şeytanteresi
(hıthıt) : İran, Suriye, Afganistan ve Horasan
dağlarında yetişen şeytanotu adlı bitkinin köküne yapılan
kesiklerden akan koyu bir maddedir. Sarı esmer renkli,
yumuşak balmumu kıvamında reçineli zamktır.
Faydası :
Bağırsak gazlarını giderir. Hazmı kolaylaştırır. Bağırsak
solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Balgam söktürür.
İsteri ve sinir hastalıklarında yatıştırıcı olarak
kullanılır.
Şimşir
(buxus sempervirens) : Şimşirgiller familyasından; her
zaman yeşil çalı veya ağaç halinde odunsu bir bitki
cinsidir. Yurdumuzda yetişen adi şimşir; çoğunlukla sık
dallı bir çalı, bazen 10 metreye kadar boy salan bir
ağaçtır. Çiçekleri yeşilimsi sarıdır. Yaprakları ve
dallarının kabuğunda; alkoloidler, uçucu yağ, reçineli
bileşikler ve tanen vardır.
Faydası :
Kanı temizler. Terletir, ateş düşürür ve vücudu rahatlatır.
Hafif derecede müshildir. Karaciğer hastalıklarında
kullanılır. |